“Aral’dan Amuderya’ya: Antik Harezm’in Kaleleri ve Suya Bağlı Dünyası”

(Özbekistan, Karakalpakistan #1) Karakalpakistan’ın tarihini anlatmaya nereden başlanmalı? Aral’ın bugün kurumuş kıyılarından mı, çölün içinde yükselen Toprak Kala’nın surlarından mı, yoksa Amuderya’nın binlerce yıl boyunca değişen kollarından mı? Aslında bu soruların her biri aynı yere çıkar: Bu coğrafyayı anlamak için önce suya bakmak gerekir. Bugünkü Özbekistan’ın kuzeybatısında; Aşağı Amuderya deltası, Aral Gölü çevresi ve Ustyurt Platosu arasında uzanan Karakalpakistan, tarih…

0 Yorum

“DNA’nın Sessiz Hafızası: Şempanzeler, İnsan Evrimi ve Politik Davranışın Kökenleri”

(Evrim, Netflix belgeseli Chimp Empire, izleyiciyi yalnızca vahşi doğadaki bir şempanze topluluğunun gündelik yaşamına değil, aynı zamanda insan davranışının en eski, en karmaşık ve kimi zaman en rahatsız edici kökenlerine de yaklaştırır. Belgeselde görülen şempanze toplulukları; yamyamlık, bebek öldürme, parçalama, grup içi ittifaklar, alfa erkek mücadeleleri, koalisyon kurma, sınır devriyeleri, savaş benzeri saldırılar, sosyal öğrenme ve baskın hiyerarşiler gibi davranışlar…

“DNA’nın Sessiz Hafızası: Şempanzeler, İnsan Evrimi ve Politik Davranışın Kökenleri” için yorumlar kapalı

“Belgesel Fotoğrafçılığın Doğuşu ve Toplumsal Dönüşümdeki Rolü”

Belgesel fotoğrafçılık, toplumsal gerçekliği görünür kılmak ve kamuoyunda farkındalık yaratmak amacıyla kamerayı bir tanıklık aracı olarak kullanır; yalnızca olanı kaydetmekle kalmaz, aynı zamanda izleyiciyi düşünmeye, sorgulamaya ve kimi zaman harekete geçmeye davet eder. Bu rapor, belgesel fotoğrafın tarihsel gelişimini ve toplumsal etkisini çok katmanlı bir çerçevede ele almaktadır. 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başında Jacob Riis ve Lewis Hine…

“Belgesel Fotoğrafçılığın Doğuşu ve Toplumsal Dönüşümdeki Rolü” için yorumlar kapalı

“Okunmamış Kitapların Epistemolojisi: Umberto Eco’nun Antilibrary Paradoksu”

“Antilibrary” (anti-kütüphane) bugün genellikle “sahip olunan ama okunmamış kitaplar kümesi” anlamında kullanılıyor; fakat terimin kökeni ile kavramın Eco’ya atfedilen “hikâyesi” birbirine karışmış durumda. Birincil metin taraması, Umberto Eco’nun kendi yayınlarında ve konuşmalarında çok büyük kütüphaneler, okunmamış kitaplar, “kütüphanenin gösteriş değil araştırma aracı oluşu” gibi temaları güçlü biçimde işlediğini; ancak “antilibrary/anti-library/antibiblioteca” terimini bu anlamda doğrudan ve tutarlı biçimde kullandığını kanıtlayan güvenilir bir birincil…

“Okunmamış Kitapların Epistemolojisi: Umberto Eco’nun Antilibrary Paradoksu” için yorumlar kapalı

“Bozkırdan Konstantinopolis’e: Alanilerin Bizans Askerî Yapısındaki Yeri”

Alaniler, kökenleri Geç Antik Çağ’ın İran dilli bozkır ve Sarmat dünyasına uzanan, 9. ile 13. yüzyıllar arasında ise özellikle Alania merkezli siyasi ve dini bir yapı üzerinden Bizans’ın diplomasi, misyonerlik ve askeri ağlarına eklemlenen bir topluluktur. 10. yüzyıl Bizans literatürünün en temel metinlerinden biri olan De Administrando Imperio, Alania hükümdarını “exousiokrator” unvanıyla anarak, Alan siyasetini —özellikle Hazarlar ve Kırım hattı…

“Bozkırdan Konstantinopolis’e: Alanilerin Bizans Askerî Yapısındaki Yeri” için yorumlar kapalı

“Yazarlık, Piyasa Baskısı ve Bağımlılık: Stephen King Misery İncelemesi”

Stephen King’in kült eseri Misery, ilk bakışta "saplantılı bir hayranın esir aldığı yazar" temasını işleyen tipik bir gerilim metni gibi görünse de, yazarın kendi içsel dünyasında ve anlatımında metnin damarlarına işleyen iki devasa gerilim hattı mevcuttur. Bunlardan ilki, King’in 1980’lerin ortasında alkol ve kokain kullanımıyla giderek derinleşen, hayatını tehdit eden bağımlılık krizidir. İkincisi ise, popüler kültürün yarattığı "okur beklentisi" ile…

“Yazarlık, Piyasa Baskısı ve Bağımlılık: Stephen King Misery İncelemesi” için yorumlar kapalı

“Corleone İmparatorluğu: The Godfather II’de Roma Hukuku ve İntihar Ritüelleri”

Francis Ford Coppola’nın başyapıtı The Godfather Part II, yüzeyde bir Amerikan suç ailesinin yükseliş ve çöküş hikayesi gibi görünse de, özünde Shakespeareyen bir trajedi ve modern bir Roma İmparatorluğu alegorisidir. Film boyunca güç, ihanet ve sadakat kavramları işlenirken, serinin belki de en sessiz ama en tüyler ürpertici sahnesi, bu imparatorluk benzetmesinin ete kemiğe büründüğü andır: Tom Hagen ve Frankie Pentangeli’nin,…

“Corleone İmparatorluğu: The Godfather II’de Roma Hukuku ve İntihar Ritüelleri” için yorumlar kapalı

“Rosetta Taşı’nın Bulunuşu ve Jean-François Champollion’un Hayatı”

Tarih, kimi zaman bir savaşın sonucu kadar bir taş parçasının keşfiyle de yön değiştirebilir. 1799 yılında, Fransız ordusunun Mısır Seferi sırasında genç bir mühendis subayı olan Pierre-François-Xavier Bouchard, Nil Deltası’ndaki Reşid (Rosetta) kasabasında yaptığı sıradan bir tahkimat çalışması sırasında, insanlık tarihinin en önemli arkeolojik buluntularından birini gün yüzüne çıkardı: Rosetta Taşı. Üzerinde üç farklı yazı sistemiyle aynı metnin işlendiği bu…

“Rosetta Taşı’nın Bulunuşu ve Jean-François Champollion’un Hayatı” için yorumlar kapalı

“Konfederasyon Antietam’da Zafer Kazansaydı Tarihte Ne Değişirdi?”

Amerikan İç Savaşı (1861–1865), yalnızca Kuzey ile Güney arasındaki askerî bir mücadele değil, aynı zamanda Amerika Birleşik Devletleri’nin siyasal yapısını, toplumsal dokusunu ve ahlaki yönelimini belirleyen tarihsel bir kırılma süreciydi. Bu savaşın seyri içinde bazı muharebeler, sonuçlarından bağımsız olarak, doğurdukları siyasal ve diplomatik etkiler nedeniyle belirleyici bir rol oynamıştır. Antietam Muharebesi bu bağlamda Amerikan İç Savaşı’nın en kritik dönüm noktalarından…

“Konfederasyon Antietam’da Zafer Kazansaydı Tarihte Ne Değişirdi?” için yorumlar kapalı

“A’dan Z’ye Etrüskler (MÖ 1200–500) : Roma’nın Unutulan Kurucuları”

Etrüskler, Antik İtalya’nın ve dolaylı olarak Antik Roma’nın şekillenmesinde belirleyici rol oynamış, ancak buna rağmen tarih sahnesinde çoğu zaman gölgede kalmış bir uygarlıktır. MÖ 1. binyıl boyunca Orta İtalya’da, özellikle bugünkü Toskana, Lazio ve Umbria bölgelerinde varlık gösteren Etrüskler; kentleşme anlayışları, sanatları, dini pratikleri ve siyasal örgütlenmeleriyle Roma’dan çok önce gelişmiş bir medeniyet ortaya koymuşlardır. Roma’nın mimarisinden devlet ritüellerine, dinsel…

“A’dan Z’ye Etrüskler (MÖ 1200–500) : Roma’nın Unutulan Kurucuları” için yorumlar kapalı